Podczas tegorocznej XI edycji Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach Stowarzyszenie Świadoma Obrona Cywilna miało możliwość nie tylko aktywnego uczestnictwa w wydarzeniu, lecz także włączenia się w jego program merytoryczny jako paneliści.
Jak co roku Kongres stanowił istotną platformę wymiany doświadczeń i poglądów pomiędzy przedstawicielami administracji rządowej, samorządowej oraz organizacji pozarządowych. W tym kontekście misją naszego Stowarzyszenia było zaprezentowanie koncepcji ochotniczych zespołów obrony cywilnej jako realnego wsparcia systemu ochrony ludności.
Takie zespoły mieliby tworzyć lokalni mieszkańcy, którzy już posiadają doświadczenie zawodowe i kompetencje potrzebne w sytuacjach kryzysowych. Nie trzeba nikogo przekonywać, że podczas większych zdarzeń zapotrzebowanie na pracowników o szerokim spektrum specjalizacji jest bardzo duże. Szkolenie ochotników od podstaw z przypisanych zadań jest nieefektywne – rozsądne jest kompletowanie zespołów ze specjalistów posiadających potrzebne doświadczenie zawodowe. Kluczową rolę w tym modelu odgrywa lokalne zarządzanie kryzysowe lub proponowane przez nasze Stowarzyszenie Cywilne Centrum Działań. Do ich zadań należałoby identyfikowanie potencjalnych ochotników, ich rekrutacja oraz skuteczne włączenie w funkcjonujący system reagowania kryzysowego.

Koncepcja Cywilnego Centrum Działań była jednym z istotnych tematów poruszanych podczas dyskusji panelowej. Obecnie w wielu gminach i miastach brakuje dedykowanych przestrzeni umożliwiających integrację ochotników oraz rozwijanie ich kompetencji w zakresie ochrony ludności. Nawet tam, gdzie funkcjonują struktury zarządzania kryzysowego, często nie istnieją warunki do prowadzenia regularnych szkoleń, spotkań czy ćwiczeń z udziałem mieszkańców. W odpowiedzi na te ograniczenia proponujemy adaptację istniejących obiektów lub budowę nowych, dedykowanych przestrzeni pełniących funkcję lokalnych centrów działań. To właśnie infrastruktura stanowi fundament skutecznego działania – bez realnego miejsca spotkań trudno mówić o trwałym zaangażowaniu i rozwoju ochotniczych struktur obrony cywilnej.

Prezes Stowarzyszenia Świadoma Obrona Cywilna Artur Wiąk moderował panel zatytuowany: „Schrony, ukrycia, miejsca doraźnego schronienia – teoria, przepisy, praktyka”. Poruszono zagadnienia gdzie i w oparciu o jakie kryteria urbanistyczne oraz techniczne powinny powstawać nowe schrony, ukrycia i MDS? Jak skutecznie przebrnąć przez procesy administracyjne (pozwolenia na budowę, zgłoszenia) z uwzględnieniem specyfiki budownictwa ochronnego? Jakie są wyzwania techniczne, standardy wyposażenia, minimalne wymagania dla różnych typów ukryć? Kto odpowiada za utrzymanie gotowości operacyjnej i finansowanie bieżącej konserwacji istniejących obiektów?
Ta niezwykle merytoryczna dyskusja ujawnia przed jak wieloma wyzwaniami stoimy w kontekście budowli ochronnych jeśli chodzi o interpretacje prawne jak i samą fizyczną budowę tych obiektów. Dyskusja pokazała też, że idziemy w dobrym kierunku i dobra współpraca między rządem, środowiskiem akademickim i sektorem prywatnym przynosi wymierne rezultaty.

Taka modelowa współpraca między organizacjami pozarządowymi, a środowiskiem akademickim jest podpisana przez nasze Stowarzyszenie umowa o współpracy z Politechniką Krakowską. Na mocy tego porozumienia Stowarzyszenie jak i CCD Skills może liczyć na pełne wsparcie specjalistów Politechniki w realizowaniu projektów podnoszących bezpieczeństwo nie tylko regionu, ale też kraju. Pierwsze owoce połączonych sił można zobaczyć już 27 marca tego roku na organizowanym przez PK szkoleniu: „Obiekty zbiorowej ochrony w praktyce samorządów – wymagania techniczne dla obiektów nowych i istniejących”, na które zaproszeni są przedstawiciele samorządów.
